چالش های تامین گاز در زمستان 1401 بررسی شد
یکصدا برای مصرف بهینه
مشعل گاز ومدیریت مصرف آن، موضوعی است که به ویژه در نیمه دوم سال از سوی مدیران ارشد بخش انرژی کشور به دلیل تغییر فصل، بیش ازپیش مورد توجه قرار می گیرد و با توجه به نزدیکی دوره سرما، برای تامین آن در مبادی تولید از سویی و مصرف بهینه آن درمبادی مصرف از سوی دیگر، برنامه ریزی می شود. هفته گذشته (19مهرماه) میزگردی علمی- ترویجی (آموزشی) به همت «خانه گاز شرکت ملی گازایران» با عنوان چالش های مدیریت تأمین گاز طبیعی در ماه های سرد سال و راه های برون رفت از آن» به میزبانی موسسه مطالعات بین المللی انرژی در سالن جلسات این موسسه برگزار شد. دراین میزگرد مدیرانی ازبخش های مختلف صنعت گاز کشور ازجمله محمدرضا جولایی، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران، مازیار سیاح نژاد، رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران، محسن مظلوم فارسی باف، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران، حسینعلی محمد حسینی، مدیر برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران، همچنین احمدزمانی، مدیرهماهنگی و نظارت بر تولید شرکت ملی گاز ایران و سرپرست پیشین مدیریت هماهنگی امورگازرسانی شرکت ملی گاز ایران حضور داشتند و دیدگاه های مختلفی درخصوص چالش های تامین گاز در ماه های سرد سال و راه های برون رفت ازآن با رویکرد مصرف بهینه آن مطرح شد. محمدصادق جوکار، رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی نیز به عنوان میزبان این میزگرد علمی - ترویجی (آموزشی) درحوزه یاد شده دیدگاه های را مطرح کرده است که مشروح آن را می خوانید.
هم اینک نزدیک به 27 میلیون مشترک بخش خانگی با ضریب نفوذ 97 درصد در بخش شهری و90 درصد در بخش روستایی زیر پوشش گاز طبیعی قرار دارند و این جمعیت به طور میانگین درفصل سرد سال مصرف کننده روزانه 650 میلیون متر مکعب گازهستند.
به گفته جواد اوجی، وزیر نفت، 25 درصد مشترکان پرمصرف و بد مصرف، نزدیک به 50 درصد گاز بخش خانگی را مصرف می کنند از این رو، رصد ومدیریت درمصرف گازاین بخش می تواند تا حدود زیادی برطرف کننده چالش های احتمالی تامین گاز و نگرانی از مصرف آن باشد. البته این مدیریت تنها به بخش خانگی برنمی گردد و دیگر بخش ها از جمله صنایع، نیروگاه ها و . . . را هم در بر می گیرد. محمدصادق جوکار، رئیس مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی در این میزگرد علمی ترویجی (آموزشی) گفت: برنامه های موسسه مطالعات بین المللی انرژی در 5 سطح تدوین شده است که درسطح 3 آن، شرکت های زیرمجموعه وزارت نفت (4 شرکت اصلی)، مساله های خود را به صورت عملیاتی، مطرح می کنند و زمانی که به پاسخ رسید بخشی از آن نیازمند ارائه است که با حضور کارشناسان و رسانه ها موضوعات و برنامه ها به بحث گذاشته می شود، ضمن این که پیش از این، برگزاری جلساتی از این دست در ایران کمتر بوده است. جوکار ا فزود: این نشست در 2 بخش بیان مساله و برنامه های شرکت گاز در حوزه سوخت زمستانی که یک چالش چند بعدی برای کشور ایجاد می کند، برگزارشده است و در قالب آن می توان افزون بر آسیب شناسی، دستاوردها را نیز ارائه کرد.
وی با بیان اینکه یکی ازاهداف برگزاری اینگونه نشست های گفت وگو محور، افزایش همکاری موسسه مطالعات انرژی با رسانه ها به منظورارائه تحلیل هاست، تصریح کرد: این موسسه آمادگی کامل خود را برای ارائه ودر دسترس قراردادن بسیاری از موارد تحلیلی با هدف تامین بهینه منافع ملی کشور دارد. رئیس مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی درباره برگزاری این نشست علمی - ترویجی (آموزشی) نیز گفت:این نشست که به همت شرکت ملی گاز ایران و تشکیل یک ستاد در موسسه برگزارشده است، در گام نخست، پنج حوزه ازجمله ترازگاز، بازارگاز، بهینه سازی مصرف گاز، فضای کسب و کار شرکت ملی گاز ایران و منابع انسانی را در بر می گیرد و نخستین جلسه آن درحوزه «چالش های مدیریت تامین گاز طبیعی درماه های سرد سال و راه های برون رفت از آن» است. وی تصریح کرد: تا پایان امسال، برنامه های گفت وگو محور بین المللی نیز در موسسه مطالعات بین المللی انرژی برگزارخواهد شد. جوکار تاکید کرد: این موسسه آمادگی دارد تا با ارائه تحلیل ها و اطلاعات (غیرمحرمانه) بسیاری از اطلاعات را در دسترس رسانه ها قرار دهد تا با استفاده از آنها، منافع ملی تامین شود. وی یادآورشد:زمستان سال گذشته با تلاش جهادگونه شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، سوخت مورد نیاز بخش های مختلف تامین شد.
تولید روزانه 1 میلیارد مترمکعب گاز در 22 پالایشگاه
مازیارسیاح نژاد، رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران که سخنران دیگر این میزگرد علمی بود، با بیان این که ایران رتبه سومین تولید کننده گاز جهان را در اختیار دارد، افزود: صنعت گاز ایران با 22 پالایشگاه روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز معادل پنج میلیون بشکه نفت تولید می کند و 70 درصد گاز کشور از پارس جنوبی تامین می شود. وی اظهارکرد: گاز تولید شده در پالایشگاه ها با 38 هزار کیلومتر خط لوله، معادل سه برابر قطر کره زمین و 350 هزار کیلومتر خطوط توزیع، معادل 27 برابر کره زمین، به مبادی مصرف منتقل می شود. به گفته وی، هم اکنون 86 تاسیسات تقویت فشار گاز با 318 توربوکمپرسور درکشور موجود است. سیاح نژاد بابیان اینکه بخش اصلی تولید درجنوب و بخش قابل توجهی ازمصرف در مناطق شمال، شمال غرب و غرب کشور است، گفت: میان نقاط تولید و مصرف فاصله بسیار زیادی وجود دارد و شرکت انتقال گاز ایران با 10 منطقه عملیاتی، انتقال گاز از مبادی تولید به مبادی تعریف شده توزیع را انجام می دهد؛ ضمن این که بهره برداری، نگهداشت و تعمیرات از دیگر ماموریت های این شرکت است. به گفته رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گازایران، 6 تاسیسات اندازه گیری، وظیفه صادرات و واردات (عراق 2 نقطه، ترکیه، ارمنستان، نخجوان، آذربایجان) را به عهده دارند.
اختصاص 6 درصد از تولید سالانه گاز به بخش صادرات
سیاح نژاد با اشاره به فعالیت های صنعت گاز تا پایان سال 1400 گفت: 6 درصد از تولید سالانه گاز به بخش صادرات اختصاص داشته است. وی افزود: دربازه زمانی یاد شده، 17 درصد از کل تولید سالانه گاز به 70 هزار واحد صنعتی عمده، 30 درصد از کل تولید سالانه گاز به 89 نیروگاه، همچنین 44 درصد از کل تولید گاز به بخش های خانگی و تجاری و روزانه 21 میلیون مترمکعب گاز نیز به جایگاه های سی ان جی اختصاص داشت. سیاح نژاد اعلام کرد: تا پایان سال گذشته، یک هزار و 310 شهر باضریب نفوذ 97 در صد و 35 هزار و 500 روستا با ضریب نفوذ 90 درصد از گازطبیعی برخوردار شده اند.
توسعه گاز از سال 86 تا 1400
رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران با مقایسه آمارهای توسعه صنعت گاز میان سال های 86 و 1400 گفت: سال 86 روزانه 470 میلیون مترمکعب گاز در 9 پالایشگاه کشور فرآورش می شد واین مقدار سال گذشته به 850 میلیون مترمکعب در 22 پالایشگاه افزایش یافت. سیاح نژاد افزود:سال 86 حدود 28 هزارکیلومتر خط لوله انتقال گاز با44 تاسیسات تقویت فشار گازموجود بود و این میزان در سال 1400 به 38 هزار کیلومتر شبکه انتقال گاز و 86 تاسیسات تقویت فشار گاز رسید. وی ادامه داد: درسال 86 بیش از پنج هزار روستا، 695 شهر و 45 نیروگاه به شبکه گاز متصل بود که درسال 1400 به 35 هزار و 575 روستا، یک هزار 310 شهر و 89 نیروگاه افزایش یافت.
با انفجار مصرف روبه رو هستیم!
رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران تاکید کرد:همواره تلاش شده است که میان تولید، انتقال و توزیع گاز توازن وجود داشته باشد؛ با این حال زمستان با افزایش انفجاری مصرف دربخش خانگی روبه رو می شویم. این افزایش شگفت انگیز مصرف باعث می شود برای پایداری تامین گاز بخش خانگی، در بخش های صنایع و نیروگاه ها محدودیت اعمال کنیم. سوخت این واحدها با همکاری میان شرکت های زیرمجموعه وزارت نفت درمقطعی از طریق فرآورده های نفتی تامین می شود.
وی با بیان اینکه تامین پایدار گاز مورد نیاز بخش های مختلف وظیفه ذاتی شرکت ملی گاز ایران است، گفت: این فرآیند، قیمتی نهان دارد که هیچگاه در نظر گرفته نمی شود. تامین امنیت انرژی درکشور پارامتری تاثیرگذار است از این رو فرایند قیمت گذاری و ارزش واقعی آن باید مشخص شود. وی با اشاره به مخازن ذخیره سازی گازگفت: مخازن شوریجه و سراجه از ابعاد مختلف در نقاط کلیدی قرار دارند و می توانند در اوج مصرف بخشی از گاز مورد نیاز شبکه را تامین کنند. رئیس امور نظارت، اندازه گیری و کنترل کیفیت گاز مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران تصریح کرد: یکی از چالش هایی ما بحث بهینه سازی مصرف است. گاز را در ورودی نیروگاه تحویل می دهیم و در حوزه بهینه سازی و هدر رفت انرژی در بخش نیروگاهی وزارت نیرو باید توضیحات خود را ارائه دهد. به گفته وی، متولی بهینه سازی بخش خانگی نیز وزارت راه و شهرسازی و به تبع آن سازمان نظام مهندسی و شهرداری است.