پیمان ولایت
در فرهنگ مسلمانان، بعضي روزها به دليل برکت و خيري که در آنهاست، عيد ناميده شده است. يکي از اين روزهاي والامقام، روز عيد غدير خم، يعني هيجدهم ذي حجه است که از سوي رسول گرامي اسلام(ص)، برترين عيد امت لقب گرفته است. حضرت فاطمه(س) نيز در حديثي، غدير خم را اتمام حجت خداوند با مسلمانان ميداند تا در برگزيدن جانشين رسول گرامي اسلام(ص) به انحراف نيفتند.
واقعه غدير خم
در سال دهم هجرت، رسول خدا(ص) به حج رفت و احکام آن را به مردم آموزش داد. هنگام بازگشت از مکه، در استراحتگاه جُحفه و در غدير خم، به امر خدا مردمان را گرد آورد و در آن مجمع سترگ، امام علي(ع) را به جانشيني خود به آنان شناساند و فرمود: «هر کس من مولاي اويم، علي مولاي اوست». البته جانشيني حضرت علي(ع) سالها پيش در مکه و در جمع خاندان هاشم انجام گرفته بود، اما در غدير به اطلاع عموم رسيد.
سرنوشت اسلام
بدون شک واقعه غدير خم، نقش سرنوشت سازي در تعيين مسير آينده اسلام داشته است. در اين واقعه، پيامبر اسلام(ص) مهمترين مأموريت دوران پيامبري خود را به انجام رساند؛ مأموريتي که انجام آن، به منزله رساندن پيام رسالت حضرت بود و کوتاهي در آن، به از بين رفتن زحمات چندين ساله ايشان ميانجاميد؛ چنان که خداوند تعالي درآيه 67 سوره مائده ميفرمايد: «هان اي پيامبر! آنچه از سوي پروردگارت به تو نازل شده است، تبليغ کن و اگر چنان نکني، پيام و رسالت او را انجام ندادهاي وخداوند تو را از مردم حفظ ميفرمايد».
حديث غدير
واقعه غدير خم، يکي از مسلمترين مسائل تاريخ اسلام است و صدها دانشمند از آن ياد کردهاند؛ مانند ابوريحان بيروني و خواجه نصيرالدين طوسي. فيلسوف معروف، فارابي نيز بر همين اساس، به تحليل فلسفه «امامت» پرداخته است. ابن سينا نيز به موضوع نص(حديث صريح غدير)، در کتاب شفا اهميت داده است و آن را بهترين راه براي تعيين جانشين دانسته است. گذشته از علماي بزرگ شيعه که همه موثق هستند و حجت، دهها و دهها دانشمند و محدث و مورخ و مفسر از اهلسنت نيز، حديث غدير و واقعه آن را نقل کردهاند؛ مانند طبري و ابن اثير و احمد حنبل.
تداوم خط نبوت
واقعه غدير خم که در آخرين سال زندگي رسول گرامي اسلام(ص) رخ داد و در آن علي(ع) به جانشيني آن حضرت(ص) برگزيده شد، حادثهاي تاريخي نيست که در کنار ديگر وقايع به آن نگريسته شود. غدير تنها نام يک سرزمين نيست، بلکه يک تفکر است. غدير، نشانه و رمزي است که از تداوم خط نبوت خبر ميدهد. غدير، نقطه تلاقي کاروان رسالت با طلايهداران امامت است. آري، غدير خم نه يک سرزمين که چشمهاي است پايان ناپذیر وکوثري است که فنا برنميدارد؛ افقي است بي کرانه و خورشيدي است عالمتاب.
اگر میشد...
اگر پس از درگذشت پيامبر اکرم(ص) به سفارشهاي روز غدير و موارد مکرر ديگري که پيامبر(ص)، علي(ع) را پيشوا معرفي فرموده بود، عمل کرده بودند، اسلام جهان گير ميشد و دين خدا بشريت را به راه ميآورد و عدالت و دادگري، آفاق تا آفاق گيتي را ميگرفت. از اينجاست که همه هوشمندان تاريخ بشر که به گونهاي ازاين واقعه آگاهي يافتهاند، از انحرافي که پس از رحلت پيامبر(ص) پيش آمد، اظهار تأسف کردهاند؛ از اين جمله است ولتر، فيلسوف مشهور فرانسوي. وي تأسف خويش را چنين اظهار کرده است: «آخرين اراده محمد انجام نشد؛ او علي را به جاي خود منصوب کرده بود.
زنده نگه داشتن غدير
شادماني کردن و مجلس گرفتن در اعياد اسلامي، عملي نيکوست؛ ولي نيکوتر آنکه در مورد بزرگي آن عيد بينديشيم. حضرت امام خميني(ره) در مورد درست زنده نگه داشتن عيد سعيد غديرخم ميفرمايد: «زنده نگه داشتن اين عيد، نه براي اين است که چراغاني بشود و قصيدهخواني بشود و مداحي بشود. اينها خوب است؛ اما مسئله اين نيست. مسئله اين است که به ما ياد بدهند که چطور بايد تبعيت کنيم. به ما ياد بدهند که غدير، منحصر به آن زمان نيست؛ غدير در همه اعصار بايد باشد و روشي که حضرت امير(ع) در اين حکومت پيش گرفته است، بايد روش ملتها و دست درکاران باشد. قضيه غدير، قضيه جعل حکومت است. اين است که قابل نصب است؛ والا، مقامات معنوي قابل نصب نيست».
معنای غدير
غدير در لغت به معناي آبگير است؛ گودالي در بيابان که آب باران در آن گرد آيد. در ميان راه دو شهر بزرگ دنياي اسلام، مکه و مدينه، محلي است به نام «جُحفه» که در زمان رسول گرامي اسلام(ص) کاروانيان حج گزار در آنجا از هم جدا ميشدند و به طرف ديار خود ميرفتند. در اين محل، غدير خم جاي دارد. علت نامگذاري اين غدير به خم، آن است که آبگير آنجا به شکل خُمِ رنگرزان بوده و برخي قبايل صحرايي، گاه جامههاي رنگ کرده خود را در اين آبگير ميشستهاند.
مناسبتی: عید غدیر
ادبيات غدير و غديريه ها
واقعه غدير خم علاوه بر آن كه سرفصل كتب تفسير و حديث و كلام و فقه و تاريخ شيعه است، در ادبيات و هنر و عادات و آداب اجتماعي و سنن ملي شيعه نيز تأثير سازنده داشته است و مخصوصا در شعر عربي و بعد فارسي جاي ممتازي دارد. علاوه بر حسان بن ثابت كه نخستين شاعر غديريه سرا بود، ساير صحابه مانند اميرالمؤمنين علي(ع)، عمرو بن العاص و قيس بن سعد بن عباده اين حديث را در اشعار خود جاويدان ساختند. بعد از ايشان فحول شعراي عرب مانند كميت بن زيد اسدي، سيد اسماعيل حميري، ابوتمام، دعبل خزاعي، شريف رضي، شريف مرتضي، مهيار ديلمي، صاحب بن عباد، ابوفراس، حسين بن حجاج، كشاجم، ابن منير طرابلسي، و صفي الدين حلي غديريه هاي پرمغز و عالي سرودند و اين هنر را در ادب عرب و بين شيعيان رايج ساختند. نمونه اشعار ايشان در كتاب اعيان الشيعه و الغدير به چاپ رسيده است. شرح احوال شاعران شيعي عرب در كتاب اخبار شعراء الشيعه تأليف ابوعبدالله مرزباني و ادب الطف تأليف سيدجواد شبر و ساير تراجم شعرا و تواريخ ادب عرب مسطور است.
در زبان فارسي قديمي ترين غديريه از منوچهري دامغاني(م 432 ق) در دست است. از آن پس شاعران شيعي در ايران و ساير بلاد آسيا به غديريه سازي پرداختند و از عهد صفويه رسم شد كه در مجالس رسمي عيد غدير قصائد غديريه خوانده شود. از مشاهير شاعران پارسي غدير بايد از ناصرخسرو قبادياني، سنائي غزنوي، ابن يمين فريومدي، وحشي بافقي، قآني شيرازي، شمس الشعرا سروش، ملك الشعرا صبوري، غالب دهلوي، اديب الممالك فراهاني، شيخ الرئيس حيرت و ملك الشعرای بهار نام برد (يادنامه علامه اميني، 1/414 تا430 مقاله دكتر سجادي، تهران 1352 ش) به علاوه مثنوي ها و حماسه هاي بسيار در اطراف حديث غدير سروده شده و موضوع را از جنبه هاي مختلف مورد بحث قرار داده اند. مشهورترين مثنوي هاي عرفاني كه به نام ولايت نامه معروف است، اثر طبع هاشم ذهبي، محمدهاشم درويش زنجاني، صدر كاشف دزفولي، ضمير حلوايي، عبدالواحد ناظم، فارغ گيلاني، آخوند ملاسلطان علي گنابادي و سليم توني است (الذريعه، 25/144 و 145).
عطر ماندگار از بیانات رهبرمعظم انقلاب
زنده نگه داشتن غدیر، زنده نگه داشتن اسلام است
مساله امامت و مساله ولایت و زنده نگهداشتن غدیر، به یک معنا زنده نگهداشتن اسلام است. مساله فقط مساله شیعه و معتقدین به ولایت امیرالمؤمنین(ع) نیست. اگر ما مردم شیعه و مدعی پیروی از امیرالمؤمنین حقیقت غدیر را درست تبیین کنیم، هم خودمان درک کنیم، هم به دیگران معرفی کنیم، خود مساله غدیر می تواند وحدت آفرین باشد. بحث اعتقاد قلبی و اتصال یک نحله دینی و مذهبی به یک اصل اعتقادی، یک بحث است؛ شناخت مساله، بحث دیگری است. اسلام عالی ترین مساله در باب تشکیل جامعه اسلامی و نظام اسلامی و دنیای اسلامی را در مساله غدیر متجلی کرده است.
10/08/1391
نشست تخصصی سبک زندگی مهدوی(عج) با محوریت
عفاف و حجاب
نشست تخصصی سبک زندگی مهدوی(عج) با محوریت عفاف و حجاب به کوشش ستاد اقامه نماز شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران و با حضور اساتید مرکز تخصصی مهدویت قم برگزار شد. حجت الاسلام محسن محمدپور، رئیس ستاد اقامه نماز شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: این نشست به صورت کارگاهی، روز سه شنبه(۱۴ تیر) در محل شرکت ملی صنایع پتروشیمی برگزار شد و اساتید مرکز تخصصی مهدویت قم به پرسش های شرکت کنندگان در دو موضوع مهدویت و فلسفه عفاف و حجاب پاسخ دادند.