دسترسی شرکت های دانش بنیان به اطلاعات دانش فنی
پالایشگاه آبادان طی سال های گذشته در امر تولید محصولات و تجهیزات مورد نیاز خود از داخل کشور، گام های موثری برداشته و امسال همسو با شعار سال، این تلاش شتاب بیشتری گرفته است و تلاش می کند طی دو سال آینده، علاوه بر بومی سازی تجهیزات مورد نیاز پالایشگاه آبادان و صنایع پالایشی به وسیله شرکت های دانش بنیان، دانش آن را نیز به دست آورد. حکیم قیم، مدیرعامل پالایشگاه آبادان با اشاره به این مطلب می گوید: «تمام افرادی که در شرکت های دانش بنیان کار می کنند، می دانند که دو مانع بزرگ پیش روی این شرکت ها وجود دارد؛ نخست، دسترسی نداشتن به اطلاعات دانش فنی شرکت ها و دیگری عدم اجازه تست و به کارگیری این محصولات است، از این رو شرایطی را برای شرکت های دانش بنیان فراهم می کنیم تا به اطلاعات و منابع دسترسی داشته باشند و بتوانند محصولاتشان را براحتی و در صنایع پالایشی نصب کنند و از تجاربی که به دست می آورند، در زمینه بهینه سازی محصولات خود بهره بگیرند.»
او ابراز امیدواری می کند که با همکاری دو طرفه متخصصان پالایشگاه آبادان و شرکت های دانش بنیان بتوانیم به نتیجه بسیار بزرگی دست یابیم و گام های بلندی در این راه برداریم.
استفاده از توان متخصصان داخلی
پالایشگاه ستاره خلیج فارس برای ظرفیت 360 هزار بشکه طراحی و در این سال ها راه اندازی شده که بعد از راه اندازی، افزایش تولید داشته اند، به طوری که تولید آن از 360 هزار بشکه در روز به 455 هزار بشکه رسیده است. این پالایشگاه با هدف جلوگیری از خام فروشی در واحدهای پایین دستی (بنزین سازی) افزایش ظرفیت داشته و اکنون میزان تولید نفتای مازاد را به حداقل رسانده است. علیرضا جعفر پور در این باره می گوید: «بیشتر شرکت های پالایشی، رویکرد خود را از «سوخت محور» به «پتروپالایشی» تغییر داده اند؛ زیرا سوخت، ارزش افزوده کمی دارد که شرکت های پالایشی باید برای رهایی از آن، فراورده های میانی را به فراورده های ارزشمند دیگری تبدیل کنند. او با بیان اینکه پالایشگاه اصفهان رویکرد پتروپالایشی دارد و بخوبی عمل کرده است، ادامه می دهد: «در پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز این رویکرد تقویت و بر همین اساس روی چند طرح از جمله تولید ام تی وی، زنجیره ارزش بوتان، زنجیره انواع رابرها و محصولات لاستیکی فعالیت خواهد شد.» وی با بیان اینکه «در زمینه مصرف و ایجاد ارزش افزوده در شاخه هیدروژن، 15 تن مازاد داریم، ادامه می دهد:« هیدروژن، یکی از گران ترین محصولاتی است که با حدود 1700 دلار ارزش، برای شاخه های پایین دست خود بسیار اهمیت دارد و می توان از آن مقادیر زیادی اوره و آمونیاک تولید کرد.» جعفرپور با اشاره به شرکت های دانش بنیان می گوید: «در برخی فعالیت های پیچیده، رویکردمان بر این است که به داخل اتکا داشته باشیم؛ چرا که تکیه به خارج، راه نجات نیست. در این میان، توانمندی شرکت های دانش بنیان را نیز باور داریم. پالایشگاه ستاره خلیج فارس با اتکا به توان متخصصان داخلی ساخته شده و کلید اصلی ادامه فعالیت، شرکت های دانش بنیان و شرکت های توانمند داخلی است.»
امضای قرارداد کک سازی
پالایشگاه بندرعباس نیز همسو با بهره گیری از توان شرکت های دانش بنیان و متخصصان داخل پالایشگاه، با داخلی سازی 25 هزار قلم کالا، از خروج 500 میلیون دلار ارز طی 12سال گذشته جلوگیری کرده است. امسال نیز برای قوت بخشیدن به شعار سال مبنی بر «تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین» برنامه هایی را در دستورکار دارد که یکی از آنها تغییر الگوی پالایشی کک سازی است. هاشم نامور، مدیرعامل پالایشگاه نفت بندرعباس دراین باره می گوید: «در پروژه تغییر الگوی پالایشی کک سازی، نفت کوره را که به صورت خام به خارج از کشور صادر می شد، به کک اسفنجی تبدیل کردیم که با بهره برداری از آن می توان مواد مورد نیاز صنایع آلومینیوم کشور را تامین و با دستیابی به دانش تولید کک از تاثیر تحریم ها جلوگیری کرد.» برای پیشرفت پروژه کک سازی، الگوی پالایشی تغییر داده شد، یعنی به جای آنکه برش یا مواد نفتی تولید شود، به کک اسفنجی تبدیل می شود و برای نخستین بار است که پروژه ای با این عظمت، تمامی مراحل آن، از مطالعات امکان سنجی تا مطالعات مفهومی، طراحی بنیادین و تفصیلی و اجرا از سوی پیمانکاران، مشاوران و مهندسان داخلی انجام می شود که این روند، باعث تقویت روحیه اعتماد به نفس و خودباوری کارشناسان داخلی خواهد شد. نامور ابراز امیدواری می کند که بزودی شاهد امضای قرارداد پروژه کک سازی خواهیم بود و تلاش بر این است که در چند ماه آینده، قرارداد اجرایی این پروژه امضا شود.
پتروپالایش 150 هزار بشکه
ساخت پتروپالایش 150 هزار بشکه ای در جزیره لاوان طراحی شده و پالایشگاه لاوان تا زمانی که نتواند نامه مربوط به زمین را دریافت کند، نمی تواند کاری از پیش ببرد. محمد علی اخباری، مدیرعامل پالایشگاه لاوان در این باره می گوید: « تنها مشکل در ساخت پتروپالایش در جوار پالایشگاه لاوان، تخصیص زمین است که برای رفع مشکل، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران همکاری های لازم را انجام می دهد. اکنون کارگروه پتروپالایش از مدیران با سابقه پالایشگاه تشکیل شده و راه های تامین مالی را نیز پیگیری می کنیم.» به گفته او، ایجاد پتروپالایشگاه ها از خام فروشی جلوگیری می کند و با تبدیل آن به فراورده های با ارزش می توان از خروج ارز جلوگیری کرد؛ این راهکاری است که در آینده کسی جرات تحریم ما را نخواهد داشت. پالایشگاه لاوان در کنار ساخت پتروپالایشگاه ها، همکاری با شرکت های دانش بنیان را در دستور کار دارد و با تفکر و دانش ایرانی توانسته است مشکلات و معضلات واحد ایزومریزاسیون خود را با 30 هزار نفر- ساعت کار مهندسی برطرف و واحد را راه اندازی کند. اخباری با بیان این مطلب ادامه می دهد: «از سال های گذشته همکاری با شرکت های دانش بنیان را شروع کرده ایم و به جرات می توان گفت که اکنون بسیاری از قطعات مورد استفاده پالایشگاه از سوی شرکت های ایرانی تامین می شود. با شناسایی شرکت های شناخته نشده و آگاهی از توان آنها شروع به قطعه سازی کردیم و امروزه آن شرکت ها قطعات را به بسیاری از پالایشگاه ها می فروشند.»