آهنگ توسعه صنعت گاز شتاب گرفت
خط پایان برندهای خارجی در ایران
مشعل راه اندازی همزمان 5 تاسیسات تقویت فشار گاز در شهرهای خنج، جهرم، نایین، کاشان و صفاشهر، رکوردی بی سابقه در تاریخ صنعت گاز به ثبت رساند و این تاسیسات با بهره گیری از توربین های ساخته شده در شرکت های ایرانی و با دست توانای متخصصان کشور وارد مدار شدند. در واقع نخستین بار بودکه زنجیره کامل ساخت، نصب و راه اندازی این تجهیزات راهبردی و پیچیده، به همت و تلاش پیمانکاران ایرانی و تحت نظارت و کارفرمایی شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران و بدون حضور کارشناسان شرکت های غربی به ثمر نشست تا رکوردی چشمگیر در انتقال گاز در آن سال ها به ثبت برسد و پایانی بر دوران حضور برندهای اوکراینی، آلمانی، ایتالیایی و روسی در خاک ایران باشد.
گزارش پیش رو، شرحی است بر این موفقیت از زبان صمد رحیمی، مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران.
پس از خلق این حماسه ماندگار، در سال های اخیر این موفقیت های سریالی، با شدت بیشتری تداوم یافت و به موازات افزایش ظرفیت تولید در منابع عسلویه، احداث تاسیسات جدید روی خطوط سراسری گاز ششم، دهم، همچنین تقویت خطوط شمال و شمال شرق و تکمیل خط هشتم در دستور کار قرار گرفت. پس از آن، فرآیند طراحی و آماده سازی اسناد مناقصه برای تاسیسات نورآباد، دوراهان و پل کله در خط دهم، خورموج و آبپخش، روی خط ششم، آرادان، روی خط شمال شرق و ارسنجان، خیرگو، دهشیر و اردستان نیز روی خط هشتم با تلاش کارکنان طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران انجام شد.همه این پروژه ها، هم اکنون عملیاتی یا راه اندازی شده اند و یا بیش از60 درصد پیشرفت دارند؛ به طوری که در آینده نزدیک راه اندازی خواهند شد.
بررسی کارنامه موفق طرح تاسیسات تقویت فشار گاز به عنوان کارفرما و هدایتگر پروژه های راهبردی شبکه گاز کشور، بیانگر این حقیقت است که در شرایطی که چالش تغییرات نرخ ارز و تورم، دامنگیر پیمانکاران و سازندگان شده، این طرح توانسته است با تکیه بر دانش، همدلی و چابکی، در مدیریت و پرداخت صورت وضعیت ها و پیاده سازی اثربخش بخشنامه ها و تزریق به موقع منابع مورد نیاز، نجات بخش پروژه ها باشد و با عمل به تعهدات، کارفرما، پیمانکار و مردم را بهره مند سازد. فراموش نکنیم که در هر یک از تاسیسات در دست اجرا، به طور متوسط بیش از 250 نفر به صورت مستقیم یا غیرمستقیم فعالیت می کنند که بروز هرگونه تاخیر به معنای تضعیف و بیکاری پیمانکاران و تعدادی از کارگران کشور بوده و پروژه همچون یک موجود زنده نیازمند رسیدگی مستمر است.
در همین حال، صمد رحیمی، مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران با بیان اینکه این طرح10 پروژه احداث تاسیسات تقویت فشار گاز را در دست اجرا دارد و روزهای بسیار پرکاری را می گذراند، درباره آخرین پیشرفت پروژه های طرح می گوید: تاسیسات تقویت فشار گاز پل کله اکنون بیش از 85 درصد پیشرفت داشته و در ماه های آتی به مرحله راه اندازی می رسد.
افزایش پایداری شبکه شمال کشور
رحیمی ادامه می دهد: پروژه احداث تاسیسات تقویت فشار گاز آرادان نیز جزء پروژه های اولویت دار وزارت نفت به شمار می آید که برای تقویت خطوط شمال و شمال شرق با نگاهی ویژه به پیش می رود و رکورد ماهیانه بالای 6 درصد پیشرفت در این پروژه به ثبت رسیده که با توجه به شرایط تامین کنندگان، سازندگان و تغییرات نرخ ارز و تورم، دستیابی به این موفقیت بی سابقه است، ضمن آنکه در پروژه آرادان، تغییراتی در مدل تاسیسات با هدف بهینه سازی اعمال شده که سبب کاهش هزینه ها و افزایش سطح ایمنی و سرعت اجرای پروژه شده است.
مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران درباره احداث تاسیسات خورموج و آب پخش می گوید: این دو پروژه که روی خط ششم سراسری گاز احداث می شوند، برای کریدور غرب حیاتی بوده و می توانند با هدایت گاز از خوزستان به سمت غرب کشور، گاز مورد نیاز این نواحی را تامین کنند.
به گفته رحیمی، احداث 2 تاسیسات شماره 1 و شماره 2 روی خط هفتم در سال 1400 ابلاغ و طراحی و اسناد مناقصه این دو پروژه آماده شده و مشاور نظارت کارگاهی در مرحله انتخاب است و طی سه ماه آینده، پیمانکار این دو تاسیسات برگزیده خواهد شد. اجرای این 2 پروژه سبب تقویت خطوط زاهدان و کرمان می شود و در صورت مهیا بودن شرایط، این تاسیسات در صادرات گاز به پاکستان نیز تاثیرگذار خواهند بود.
وی با اشاره به پروژه های نورآباد، دوراهان و پل کله ادامه می دهد: خط دهم سراسری گاز از فارس و اصفهان می گذرد و به سمت نیزار قم امتداد می یابد؛ بنابراین پروژه های اجرا شده روی این خط لوله می توانند نیاز قسمت مرکز و غرب کشور را پوشش دهند.
رحیمی با بیان اینکه پروژه های دهشیر و اردستان برای تکمیل خط هشتم سراسری گاز در نظر گرفته شده اند، می گوید: خط هشتم سراسری گاز ظرفیت انتقال110میلیون متر مکعب دارد و به موازات افزایش ظرفیت تولیدی پالایشگاه ها مخصوصا در پارس جنوبی، با احداث این دو تاسیسات، ظرفیت این خط تکمیل می شود و می تواند 110میلیون متر مکعب را هدایت کند.
ساخت 10 تاسیسات تقویت فشار گاز
مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران تصریح می کند: ساخت 8 تاسیسات تقویت فشار گاز فعال با پیشرفت بیش از 60 درصد در دست اجراست و با احتساب 2 تاسیسات در خط هفتم، اکنون10پروژه در حال احداث و عملیاتی شدن هستند.
وی درباره راه اندازی تاسیسات خیرگو و ارسنجان در سال گذشته که سبب تقویت خط هشتم سراسری گاز و جریان انتقال گاز به مرکز کشور و قسمت هایی از شمال و شمال شرق شده است نیز می گوید: این 2 پروژه زمستان1400 وارد مدار شدند و هر 2 تاسیسات با تمام تجهیزات و 4 توربوکمپرسور راه اندازی شد و بنا به اذعان همکاران دیسپچینگ، کمک بسیار خوبی به پایداری شبکه کرد.
تکیه بر توان صنعتگران و سازندگان ایرانی
وی درباره احداث پروژه های تاسیسات با تکیه بر توان صنعتگران و سازندگان ایرانی توضیح می دهد: در پروژه های اخیر و به ویژه در تاسیسات تقویت فشار گاز آرادان، تمام تجهیزات حتی سیستم کنترل برای اولین بار ایرانی شده و اکنون در مرحله ساخت است. دیگر تجهیزات نظیر سیستم های برق و شیرآلات هم در ایران ساخته می شود و به منظور داخلی سازی توربوکمپرسورها هم در قالب دو قرارداد دوراندیشانه که از سال های گذشته با شرکت های مپنا و OTC منعقد شده، ساخت 100 دستگاه از سوی هر کدام از این مجموعه ها، برای پاسخگویی به نیازهای خطوط در دستور کار قرار گرفته است. این دو مگاپروژه که طرح تاسیسات تقویت فشار گاز متولی آن است، با همکاری خوب شرکت های مپنا و OTC ، تاکنون نتایج خوبی برای صنعت گاز کشور به ارمغان آورده و بالغ بر 70 دستگاه توربوکمپرسور از مپنا و 60 دستگاه از سوی OTC نصب شده و یا در دست اجرا قرار دارد.
رحیمی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی پروژه های تاسیسات تقویت فشار در پهنه کشور می گوید: مهم ترین عاملی که می تواند تضمین کننده موفقیت پروژه ها باشد، دقت در مرحله تدوین و عقد قرارداد است و متعاقب آن، نحوه پرداخت به پیمانکاران و همچنین حمایت هایی که باید متناسب با تغییر شرایط انجام شود.
ضرورت بازنگری در ساختار سازمانی
مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران تاکید می کند: فرآیند عقد قرارداد تا تامین اقلام و اجرای پیمان، ممکن است زمانبر شود و در این مدت تغییرات نرخ ارز رخ می دهد که نیاز است متناسب با تغییرات شرایط، دستورالعمل های تعدیل، چابک تر شده و کاستی ها را جبران کند.
وی با تاکید بر اینکه اجرای پروژه در شرایط کنونی هنر است، می گوید: اجرای پروژه، سختی ها وشیرینی های خود را دارد و نیروهای طرح آنقدر طی سال های اخیر و در کوران رویارویی با مشکلات گوناگون مالی، تحریمی و پیمانی آبدیده شده اند که اگر شرایط عادی شود قادر خواهند بود به آسانی پروژه ها را به سرانجام برسانند.
رحیمی ضرورت بازنگری در ساختار را یادآوری می کند و می گوید: پرداخت های نامناسب به مشاور و پیمانکار بر جذب نیروهای کیفی تاثیرگذار است، بنابراین ضرورت دارد پیمانکاران نیروهای قوی را در پروژه ها به کارگیرند.
وی با اشاره به موج بازنشستگی نیروهای باتجربه در سال های اخیر می گوید: موضوعی که ما را رنج می دهد، نیروهای قراردادی هستند که همپای نیروهای رسمی فعالیت می کنند و برخی از آنها مسئولیت های مهمی دارند و به دلیل انجام فعالیت ها به نحو شایسته، مستحق ارتقا و تشویق هستند. همچنین با توجه به پراکندگی جغرافیایی پروژه ها در سطح کشور هر پروژه باید یک مسئول سایت و نماینده کارفرما داشته باشد و همکاران به صورت اقماری در سایت حضور داشته باشد تا مسائل اجتماعی و مرتبط با بهره بردار را حل و فصل کند.
دشواری عملیات اتصال تاسیسات به خط لوله گازدار
مجری طرح تاسیسات تقویت فشار گاز در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران گفت: یکی از مشکلات پروژه ها، تصال تاسیسات به خط لوله زنده است. این عملیات در همه تاسیسات در دست اجرا به جز دهشیر و اردستان باید در تابستان انجام شود. متصل کردن تاسیسات به خط لوله 56 اینج، عملیات بسیار سنگین و بزرگی است، به ویژه در آرادان چون در آنجا باید از چندین لوله گذر کنیم و اتصال بین دو ایستگاه را ایجاد کنیم. با وجود پرریسک بودن عملیات
-Tie in ، انجام آن در حال هدایت است تا پس از اتمام کار، پروژه برای راه اندازی آماده شود.
رحیمی با اشاره به برنامه های آتی این طرح می گوید: بحث همکاری برای استفاده بهینه از انرژی تلف شده در توربین ها در دستور کار است که مرحله طراحی و شناسایی مکان های مناسب برای انجام این پروژه در حال انجام است.