تابستان گرم  و پرجنب و جوش

تابستان صنعت نفت با فعالیت های مختلف گرم و پرجنب و جوش همراه بود که مرور اقدام های انجام شده در این فصل ما را با اخبار متنوعی از جمله امضای قرارداد طرح توسعه میدان مشترک نفتی یاران به عنوان ششمین قرارداد IPC میان شرکت ملی نفت ایران و شرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیا، تکمیل پروژه احداث واحد فرآورش مرکزی (CPF) میدان مشترک آذر، آغازعملیات احداث خط لوله انتقال نفت گوره به جاسک و پایانه صادراتی در منطقه مکران به دستور رئیس جمهوری، امضای قرارداد توسعه میدان آزادگان جنوبی و قرارداد احداث کارخانه فرآورش مرکزی (CTEP)، میان شرکت مهندسی و توسعه نفت و شرکت پتروپارس همراه می سازد.

میانه های فصل نیز این راه ادامه داشت که در مرداد ماه شاهد امضای ۱۳ قرارداد طرح نگهداشت و افزایش تولید نفت به ارزش بیش از ۱.۵ میلیارد یورو میان دو شرکت تابع شرکت ملی نفت ایران و ۱۴ شرکت ایرانی بودیم. در اهمیت این قراردادها این را به خاطر داشته باشید که به واسطه آن افزون بر حفظ جریان کار و اشتغال صنعت نفت، افزایش ۱۸۵ هزار بشکه ای ظرفیت تولید روزانه نفت کشور هدف گذاری شده است.  این قراردادها مربوط به  پروژه زیلایی و پروژه چلینگر و گرنگان، هر دو با شرکت گلوبال پتروتک کیش، پروژه رامین با شرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیا، پروژه منصورآباد با شرکت توسعه پتروایران، پروژه سیاه مکان با شرکت گسترش انرژی پاسارگاد، پروژه مارون ۲ و ۵ و پروژه مارون ۶ با شرکت تنکو، پروژه مارون ۱ و ۴ با شرکت حفاری شمال (هلدینگ انرژی گستر سینا)، پروژه مارون ۳ با شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، پروژه بالارود با (مشارکت) ملی حفاری ایران و مهندسی و ساختمانی جهانپارس و پروژه اهواز ۱ و ۴ با (مشارکت) صنایع نفت و انرژی قشم و مارون کاران بود. قرارداد پروژه رسالت شرکت نفت فلات قاره ایران نیز با (مشارکت) شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران و راهبردهای هوشمند و پروژه فروزان نیز با (مشارکت) پتروپارس و مبین سازه گستر امضا شد.

رونمایی از سامانه مدیریت پروژه شرکت ملی نفت ایران، بهره برداری  از نیروگاه غرب کارون با دستور رئیس جمهوری،  راه اندازی سکوی S۱ میدان مشترک سلمان به همت کارکنان شرکت نفت فلات قاره ایران در آب های خلیج فارس، نصب دکل چاه پیمایی سکوی D-۱۶ با تلاش کارکنان منطقه عملیاتی خارک شرکت نفت فلات قاره ایران، از دیگر رویدادهای مهم در این ایام بود. به این موارد باید امضای ۱۳ قرارداد کلان پژوهشی ازدیاد برداشت نفت و گاز به ارزش ۳۵ میلیون یورو و ۷۱۶ میلیارد تومان، میان شرکت ملی نفت ایران و ۱۳ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی کشور را هم اضافه کنیم.

در آخرین ماه تابستان برابر با ۱۴ سپتامبر (۲۴ شهریورماه 99)  اوپک 60 ساله شد.

شرکت ملی نفت ایران از نظر مجموع حجم اکتشافات نفت و گاز در سال ۲۰۱۹، با کشف ۴.۹۷۳ میلیارد بشکه معادل هیدروکربن مایع ذخیره قابل برداشت، جایگاه نخست را در بین شرکت های بزرگ نفتی دنیا اعم از شرکت های نفت ملی و بین المللی به خود اختصاص داد.

بیست ودومین نشست کمیته مشترک وزارتی نظارت بر توافق تولیدکنندگان عضو و غیرعضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) موسوم به JMMC هم برگزار شد که امارات هم به جمع متخلفان توافق کاهش تولید پیوست، در این نشست بر پایبندی کامل به سهمیه های تولید و ثبات بازار نفت تأکید شد. قیمت نفت با این تصمیم روند صعودی در پیش گرفت و قیمت نفت خام برنت از ۴۳ دلار بالاتر رفت.

پاییز سبز نفت

در حالی به پاییز 99 رسیدیم که جولان ویروس کرونا در کشور تداوم داشت، ویروسی که حریف صنعت نفت کشور نشده و کارکنان این مجموعه بزرگ با قدرت به تلاش خود ادامه دادند. افزون بر آن مجموعه نفت  ۱۴۱ دستگاه کمک تنفسی (ونتیلاتور) با ۲۲ میلیارد تومان اعتبار برای بیمارستان های مناطق نفت خیز کشور تهیه و در سطح ۸۲ شهرستان توزیع کرد.  البته نمی توان از تعویق در برگزاری نمایشگاه نفت غافل بود، بیست وپنجمین دوره نمایشگاه بین المللی صنعت نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی قرار بود ۲۱ تا ۲۴ مهرماه ۱۳۹۹ در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار شود که  خبر تعویق آن را وزیر نفت در توئیتی اعلام کرد «تصمیم گرفتیم برگزاری نمایشگاه نفت امسال را تا بهبود نسبی وضع عقب بیندازیم. قرار بود نمایشگاه نفت امسال ویژه متخصصین برگزار شود، مجوز لازم هم از وزارت بهداشت گرفته شده بود، ولی با توجه به شرایط فعلی شهر تهران، تصمیم گرفتیم برگزاری را تا بهبود نسبی وضعیت عقب بیندازیم.»

در این فصل در حالی که از افتخارهای وزارت نفت و دولت، توفیق های بی سابقه در پارس جنوبی مخزن مشترک با کشور قطر بود که برخی از نمایندگان مجلس، وزیر نفت را برای پاسخ به پرسشی درباره توسعه پالایشگاه فاز ۱۴ پارس جنوبی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی احضار کردند که زنگنه دلیل تأخیر در توسعه پالایشگاه این فاز را تعدد پیمانکاران و تحریم عنوان کرد و در عین حال یادآور شد: در هفت سال اخیر هزاران میلیارد دلار از پارس جنوبی برای کشور درآمد حاصل شده است؛ پارس جنوبی افتخار نظام جمهوری اسلامی است و کسی نمی تواند آن را به نام خود تمام کند.

زنگنه این را هم گفت: «بدانید ما برخی اوقات در پارس جنوبی برای اینکه یک قطعه را راه اندازی کنیم سه بار خرید کرده ایم تا به دستمان برسد، بنابراین همکاران ما با سختی کار و جهاد کردند.» آنچه زنگنه از آن به عنوان جهاد یاد می کند، در بخش های مختلف صنعت نفت می توان نظاره کرد. به عنوان نمونه در دوره سخت کرونا و تحریم، شاهد امضای قرارداد اجاره ۱۶ دکل حفاری خشکی مربوط به طرح نگهداشت و افزایش تولید نفت، تکمیل لوله گذاری دومین گوی شناور فازهای منطقه ۲ پارس جنوبی، ارسال ۶۵۰ کیلومتر لوله طرح گوره - جاسک به کارگاه، بهره برداری نخستین اسکله بندر صادراتی تنبک در سال جاری، افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، ارائه گزارش اقدام های وزارت نفت درباره سرمایه انسانی به کمیسیون انرژی مجلس، افزایش ظرفیت فرآورش گاز مجتمع گاز پارس جنوبی، ثبت رکورد ذخیره سازی در مخزن سراجه قم طی ۶ ماه نخست سال، تولیدی شدن چاه شماره ۱۳ میدان نرگسی و میسر شدن برداشت نفت از مخزن بنگستان این میدان، آغاز عملیات حفاری فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی، نصب سکوی مسکونی جدید میدان مشترک فروزان به وزن ۶۸۰ تن در آب های خلیج فارس، بهره برداری واحد ۵۰ هزار بشکه ای فرآورش نفت خام در غرب کارون و مخازن متمرکز ذخیره سازی میعانات گازی پارس جنوبی به عنوان سه طرح ملی نفت بودیم. شاید همین از پا ننشستن ها بود که باعث تحریم وزیر نفت و برخی مدیران ارشد صنعت از سوی وزارت خزانه داری آمریکا شد. بیژن زنگنه وزیر نفت دقایقی پس از این تحریم در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت: تحریم من و همکارانم واکنش منفعلانه به شکست سیاست واشنگتن برای به صفر رساندن صادرات نفت است. دوران یکجانبه گرایی در جهان به پایان رسیده است.

صنعت نفت ایران از پا نخواهد نشست. هیچ دارایی هم در خارج از ایران ندارم که شامل تحریم شود.  در همین فصل بود که حسن روحانی، رئیس جمهوری و اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری در واکنش به دو گزارش وزیر نفت درباره توسعه میدان گازی مشترک پارس جنوبی و قرار گرفتن ایران در رتبه سوم تولید گاز جهان و فعالیت ها و اولویت های اکتشافی صنعت نفت و کسب رتبه نخست اکتشاف نفت و گاز جهان در سال ۲۰۱۹ با بیان این جمله ها «از همه مدیران، مهندسان و کارگران که چنین افتخاری را برای ایران عزیز خلق کرده اند، قدردانی و تشکر شود» و «جناب آقای مهندس زنگنه، با تشکر از اقدام های ارزشمند جنابعالی و مدیران ریسک پذیر صنعت نفت، خصوصاً بخش اکتشاف، قطعاً این اقدام های ارزشمند در تاریخ کشور ماندگار خواهد بود» قدردانی کردند. پاییز بیست وسومین نشست کمیته مشترک وزارتی نظارت بر توافق تولیدکنندگان عضو و غیرعضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) موسوم به JMMC برگزار شد. اعضای این کمیته با استقبال از تعهد ۱۰۲ درصدی اعضا به توافق کاهش تولید بر تعهد همه کشورهای شرکت کننده برای دستیابی به پایبندی کامل و جبران تخلف ها در برنامه های جبرانی ارائه شده به این کمیته برای مدت تمدیدشده تا ماه دسامبر سال ۲۰۲۰ تأکید کردند. عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان هم با تاکید بر اینکه اوپک و متحدانش به توافق کاهش تولید نفت پایبند هستند، عنوان کرد: هیچ کس نباید به تعهد ائتلاف اوپک پلاس برای ایجاد ثبات در بازارهای نفت شک کند. همچنین بیست و دومین نشست سالانه وزیران مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی ئی سی اف) با محور بررسی ویروس کرونا بر بازار گاز در میان مدت و بلندمدت برگزار شد. وزیر نفت در این نشست با ناعادلانه خواندن تحریم های آمریکا که مانع دسترسی ایران به میلیاردها دلار از درآمدهای از محل صادرات منابع هیدروکربوری شده است، گفت: با وجود همه چالش های ژئوراهبردی، ما به پیشرفت های قابل ملاحظه ای در بخش انرژی دست یافته ایم. یوری سنتورین، دبیرکل جی ئی سی اف نیز اعلام کرد: گاز طبیعی نسبت به دیگر سوخت های فسیلی آینده روشنی دارد.  در کنار این رویدادها، یکصدوهشتادمین نشست سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و دوازدهمین نشست اوپک پلاس برگزار شد. پس از دو روز مذاکره فشرده شامگاه پنجشنبه بر سر افزایش تولید روزانه ۵۰۰ هزار بشکه ای برای ژانویه سال ۲۰۲۱ میلادی به اجماع رسیدند و تصمیم گرفتند برای تعیین مقدار تسهیل کاهش تولید (افزایش تولید) در ماه های آینده، هر ماه بر اساس شرایط بازارهای جهانی نفت نشست برگزار کنند.

بر اساس این تصمیم، کاهش تولید روزانه تولیدکنندگان عضو ائتلاف اوپک پلاس از رقم ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در ماه ژانویه ۲۰۲۱ به ۷ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز رسید. بیژن زنگنه، وزیر نفت پس از نشست اوپک و پیش از نشست اوپک پلاس گفت: کار جهان را باید بر مبنای مذاکره و حوصله پیش برد.

پاییز به انتها رسید و کرونا همچنان می تازد، با گسترش شیوع ویروس کرونا، بهداشت و درمان صنعت نفت تهران ضمن اعلام شرایط اضطراری تأکید کرد که شرایط استفاده از خدمات درمانی غیرمستقیم بیمارستان های طرف قرارداد با بهداشت و درمان صنعت نفت تهران و سازمان بازنشستگی نفت برای مبتلایان کووید- ۱۹ تسهیل می شود. همچنین اعلام شد پوشش هزینه های درمان بیماران کرونا و سقف تعهدات بیمه درمان تکمیلی کارکنان قراردادی مدت موقت و مدت معین صنعت نفت افزایش می یابد. اداره کل تدوین و هماهنگی مقررات اداری و استخدامی وزارت نفت هم طرح جامع مدیریت هوشمند محدودیت ها متناسب با وضع و روند بیماری کووید- ۱۹ را ابلاغ کرد. در همین روزها وزیر نفت اصلاحیه دستورعمل نحوه محاسبه تعدیل پیمان های صنعت نفت و دستور کاهش حداکثری حضور کارکنان صنعت نفت در محل کار را ابلاغ کرد.